Zeytinin zeytinyağı dönüşümü sırasında çeşitli basamakların doğru teknikler ile kontrol altına alınması bu bileşiklerin zeytinyağına geçmesini sağlayabilir.
Hasattan depolamaya kadar olan süreçte her bir basamak çok önemlidir.Çünkü polifenol denilen bileşikler ısı,ışık gibi dış etkenler ile azalma eğilimi gösteririr.
27 derece ve üzeri sıkım esnasında ve yanlış depolama ile kaybedilen bu bileşenlerin en önemlileri şunlardır ve faydaları aşağıdaki gibidir.
- Oleocanthal (Oleokantal): Zeytinyağını içerken boğazda hissedilen o tatlı yakıcılığın (biberimsi hissin) sorumlusudur. Güçlü bir doğal inflamasyon önleyicidir.
- Oleuropein: Zeytin ağacının yaprağında ve ham meyvesinde çok yüksek oranda bulunan, yağa buruk ve acımsı tadı veren ana bileşiktir. Çok güçlü bir antioksidandır.
- Hydroxytyrosol (Hidroksitirozol): Oleuropeinin parçalanmasıyla da ortaya çıkan, serbest radikallerle savaşta vücuda en yüksek desteği veren, zeytinyağının en kararlı antioksidan yapılarından biridir.
- Son yıllarda zeytinyağında ve kanser üzerine ciddi araştırmalar yapılmaktadır.Bunlardan bazıları şu şekildedir.
Makale Adı: “(-)-Oleocanthal rapidly and selectively induces cancer cell death via lysosomal membrane permeabilization”
- Yayımlandığı Dergi: Molecular & Cellular Oncology
- Temel Bulgu: Araştırmacılar, Oleocanthal'in kanserli hücrelerin lizozom (hücre içi sindirim organeli) zarlarını seçici olarak geçirgen hale getirdiğini (LMP) tespit etmiştir. Kanser hücrelerinin lizozomları sağlıklı hücrelere göre daha büyük ve hassas olduğu için, Oleocanthal sadece kanserli hücrelerin kendi kendini sindirerek 30 dakika gibi çok kısa bir sürede ölmesini (apoptoz/nekroz) sağlarken, sağlıklı hücrelere zarar vermemektedir.
Oleuropein (Oleuropein) Üzerine
Zeytine ve yağa o karakteristik buruk ve acı tadı veren oleuropeinin, meme kanseri genleri üzerindeki programlanmış hücre ölümü (apoptoz) tetikleyici mekanizmasını inceleyen temel bir araştırmadır.
- Makale Adı: “Oleuropein Induces Apoptosis Via the p53 Pathway in Breast Cancer Cells”
- Yayımlandığı Dergi: Journal of Cancer / ResearchGate
- Temel Bulgu: Bu çalışmada, Oleuropein'in meme kanseri (MCF-7) hücrelerinde tümör baskılayıcı bir gen olan p53'ü aktive ettiği; kanseri koruyan Bcl-2 genini baskılarken, hücre ölümünü başlatan Bax geninin ifadesini artırdığı gözlenmiştir. Yani Oleuropein, kanserli hücreye kimyasal olarak "kendi kendini yok et" sinyali göndermektedir.
Hydroxytyrosol (Hidroksitirozol) Üzerine
Vücutta emilimi ve biyoaktivitesi en yüksek olan bu antioksidanın, tedavisi en zor olan "Üçlü Negatif Meme Kanseri" hücrelerinin yayılmasını (metastazını) engelleme mekanizmasını inceleyen güncel bir makaledir.
- Makale Adı: “Hydroxytyrosol Counteracts Triple Negative Breast Cancer Cell Dissemination via Its Copper Complexing Properties”
- Yayımlandığı Dergi: Nutrients / PMC
- Temel Bulgu: Çalışma, kanser hücrelerinin büyümek ve vücuda yayılmak (metastaz) için ihtiyaç duyduğu bakır (copper) iyonlarını, Hidroksitirozol'ün kendi yapısına bağlayarak (şelatlayarak) etkisiz hale getirdiğini göstermiştir. Bu sayede kanserli hücrelerin agresifliği ve diğer dokulara sıçrama yeteneği çok büyük ölçüde bloke edilmektedir.